Ang almoranas, o hemorrhoids sa Ingles, ay isa sa mga pinaka-karaniwang kondisyon na nararanasan ng tao. Kadalasan, ito ay hindi seryoso at kusang gumagaling, ngunit nagdudulot ito ng discomfort, pangangati, at minsan pananakit na nakaka-abala sa pang-araw-araw na gawain. Sa artikulong ito, tatalakayin natin kung ano ang almoranas, kung bakit ito nangyayari, at ang mga gamot at remedyo na maaaring makatulong upang mapawi ito.
Ano ang Almoranas?
Ang almoranas 1 ay mga namamagang ugat (veins) sa paligid ng puwit at sa ibabang bahagi ng tumbong o rectum. Maihahalintulad ito sa varicose veins, ngunit sa bahaging anal ito nangyayari. May dalawang pangunahing uri ng almoranas:
-
Internal hemorrhoids. Ito ay nasa loob ng rectum kaya kadalasang hindi nakikita o nararamdaman. Karaniwang hindi ito masakit, ngunit maaaring magdugo.
-
External hemorrhoids. Ito ay nasa ilalim ng balat sa paligid ng puwit kung saan mas maraming nerve endings. Dahil dito, mas madalas itong magdulot ng pananakit, pangangati, at pamamaga.
Ayon sa pananaliksik 2, napaka-karaniwan ng almoranas — tinatayang mahigit kalahati ng mga taong lampas 50 taong gulang ang nakaranas na nito. Kaya naman hindi mo dapat ikahiya ang kondisyon na ito.
Delikado ba ang Almoranas?
Sa karamihan ng mga kaso, ang almoranas ay hindi delikado at maaaring gumaling sa tulong ng home remedies at over-the-counter na gamot. Gayunpaman, mahalagang tandaan na ang pagdurugo sa puwit ay maaari ring sintomas ng mas seryosong kondisyon. Kaya kung ikaw ay nakakaranas ng tuloy-tuloy na pagdurugo, matinding pananakit, o pagbabago sa bowel movement, mahalagang magpatingin sa doktor upang masiguro ang tamang diagnosis 3. Kailangan din ng agarang atensyong medikal kung ang external hemorrhoid ay magkaroon ng namuong dugo (thrombosed), dahil ito ay maaaring maging sobrang sakit.
Almoranas Cause
Ang almoranas ay nangyayari kapag tumaas ang presyon sa mga ugat sa bahaging anal at rectum. Ang ilan sa mga karaniwang sanhi at risk factors nito ay ang mga sumusunod 1:
-
Pagpipilit o pag-iri (straining) tuwing dumudumi.
-
Matagal na constipation o pagtatae.
-
Matagal na pag-upo, lalo na sa inidoro.
-
Pagbubuntis, dahil sa dagdag na presyon ng sanggol sa pelvis.
-
Sobrang timbang o obesity.
-
Kakulangan sa fiber sa pagkain.
-
Pagtanda, dahil humihina ang mga tissue na sumusuporta sa ugat.
Almoranas Symptoms Tagalog
Ang sintomas ng almoranas ay nakadepende sa uri nito. Narito ang ilan sa mga karaniwang sintomas:
-
Pagdurugo na walang sakit — kadalasang maliwanag na pulang dugo na makikita sa tissue o sa inidoro (karaniwan sa internal).
-
Pangangati o iritasyon sa paligid ng puwit.
-
Pananakit o discomfort, lalo na kapag nakaupo.
-
Pamamaga sa paligid ng anus.
-
Bukol na lumalabas sa puwit (prolapsed hemorrhoid).
-
Kapag may namuong dugo, maaaring maging kulay-ube o asul at masakit ang bukol.
Itsura ng Almoranas
Ang external hemorrhoid ay kadalasang mukhang maliit na bukol o laman sa paligid ng butas ng puwit. Maaari itong namumula, at kung may namuong dugo, maaaring maging maitim o kulay-ube ang kulay. Ang internal hemorrhoid naman ay hindi karaniwang nakikita dahil ito ay nasa loob ng rectum — maliban na lamang kung ito ay lumabas o nag-prolapse, kung saan maaaring makita o makapa ito sa labas ng puwit.
Pinakamabisang Gamot sa Almoranas
Walang iisang gamot na tama para sa lahat — ang pinakamabisang lunas ay nakadepende sa tindi ng kondisyon. Para sa karamihan ng mga banayad na kaso, ang kombinasyon ng home care at over-the-counter na gamot ay sapat na 4. Kasama dito ang:
-
Topical creams o ointments na nagpapababa ng pamamaga at pangangati.
-
Suppositories para sa internal hemorrhoids.
-
Oral na gamot na flavonoids tulad ng Daflon (micronized purified flavonoid fraction o diosmin at hesperidin), na ginagamit para sa veno-lymphatic insufficiency at almoranas.
-
Sitz bath — pagbababad ng bahaging anal sa maligamgam na tubig nang 10–15 minuto, ilang beses sa isang araw.
-
Pain reliever tulad ng paracetamol o NSAIDs para sa pananakit.
Medicine for Almoranas in the Philippines
Sa mga botika sa Pilipinas, ang ilang karaniwang nabibiling gamot at produkto para sa almoranas ay ang mga sumusunod: Daflon (oral flavonoid), Anusol cream o suppository, generic na hydrocortisone cream, witch hazel pads, at fiber supplements tulad ng psyllium. Tandaan na may mga gamot na maaaring mangailangan ng reseta — kaya laging magtanong muna sa parmasyutiko o doktor tungkol sa tamang produkto at dosage para sa iyong kondisyon.
Ilang Araw Bago Gumaling ang Almoranas?
Ang mga banayad o acute na almoranas ay kadalasang gumagaling sa loob ng ilang araw hanggang isa o dalawang linggo, lalo na kung sasabayan ng tamang home care tulad ng pagdagdag ng fiber, pag-inom ng tubig, at sitz bath. Gayunpaman, ang mas malalang kaso — tulad ng thrombosed o malaking prolapsed hemorrhoid — ay maaaring tumagal nang mas matagal o mangailangan ng medical procedure. Kung lumampas na sa isang linggo ang sintomas o lalo itong lumalala, mas mainam nang magpatingin sa doktor.
Almoranas Ointment
Ang mga ointment at cream ay isa sa mga pinakakaraniwang lunas para sa external na almoranas dahil direkta itong nakakapagpaginhawa sa pangangati at pananakit. Ang Anusol cream, halimbawa, ay may zinc oxide, bismuth oxide, at balsam Peru na tumutulong magpaliit ng namamagang bahagi, mapawi ang discomfort, at maibsan ang pangangati. May iba pang ointment na naglalaman ng hydrocortisone para sa pamamaga. Basahin at sundin ang direksyon sa pakete, at huwag gamitin nang mas matagal sa nakasaad maliban kung pinayuhan ng doktor.
Gamot sa Almoranas ng Buntis
Karaniwan ang almoranas sa mga buntis dahil sa dagdag na presyon sa mga ugat sa pelvis. Mahalagang tandaan: huwag uminom o gumamit ng kahit anong gamot — pasalin man o pahid — nang walang abiso ng iyong OB o doktor, dahil maraming gamot ang hindi ligtas sa pagbubuntis, lalo na sa unang trimester. Sa halip, ang mga ligtas at conservative na hakbang ang unang inirerekomenda 5:
-
Kumain ng mga pagkaing mayaman sa fiber (prutas, gulay, whole grains) at uminom ng sapat na tubig upang maiwasan ang constipation.
-
Mag-sitz bath sa maligamgam na tubig.
-
Iwasan ang matagal na pag-upo; humiga sa kaliwang tagiliran upang mapabuti ang daloy ng dugo.
-
Maaaring gumamit ng witch hazel pads para sa panandaliang ginhawa.
Kung kinakailangan ng gamot, ipapayo ng iyong doktor kung aling stool softener, cream, o suppository ang ligtas gamitin habang buntis 6. Karaniwang bumubuti o tuluyang nawawala ang almoranas pagkatapos ng panganganak.
Tips
Ang pag-iwas sa almoranas ay madalas na nakasalalay sa malusog na bowel habits. Narito ang ilang tips upang maiwasan o mapigilan ang pagbalik nito:
-
Kumain ng pagkaing mayaman sa fiber, o uminom ng fiber supplement tulad ng psyllium upang lumambot ang dumi.
-
Uminom ng maraming tubig araw-araw.
-
Huwag mag-iri o magpilit kapag dumudumi.
-
Iwasan ang matagal na pag-upo sa inidoro.
-
Mag-ehersisyo nang regular upang mapanatiling maayos ang daloy ng dugo.
-
Pumunta agad sa banyo kapag may pangangailangang dumumi — huwag ipagpaliban.
Gamot sa Almoranas FAQs
Ano ang pinakamabisang gamot sa almoranas?
Nakadepende ito sa tindi ng kondisyon. Para sa banayad na kaso, karaniwang sapat na ang over-the-counter na cream o ointment, suppository, oral flavonoid tulad ng Daflon, at home care gaya ng fiber at sitz bath. Magpatingin sa doktor kung malala o tuloy-tuloy ang sintomas.
Delikado ba ang almoranas?
Kadalasang hindi delikado at kusang gumagaling, ngunit dapat ipatingin ang anumang pagdurugo sa puwit upang ma-rule out ang ibang kondisyon.
Ilang araw bago gumaling ang almoranas?
Karaniwang ilang araw hanggang isa o dalawang linggo para sa banayad na kaso na may tamang home care. Mas matagal para sa malalang kaso.
Pwede bang gamutin ang almoranas habang buntis?
Oo, ngunit conservative na hakbang muna gaya ng fiber, tubig, at sitz bath. Huwag gumamit ng gamot nang walang abiso ng OB o doktor.
Anong ointment ang pwede sa almoranas?
Ilan sa mga karaniwang ointment ay ang Anusol at hydrocortisone cream. Sundin ang direksyon sa pakete.